Wskaźnik rotacji w dniach — co mówi, jak go liczyć?

Parametrem, który bardzo dobrze pokazuje skuteczność zarządzania magazynem, jest wskaźnik rotacji zapasów. Warto wiedzieć, jak go obliczyć i jak osiągnąć jego wysoką wartość.

Wskaźnik rotacji zapasów i zapas rotujący — definicja

Zanim przejdziemy do wyjaśnienia, czym jest wskaźnik rotacji zapasów, warto poznać kilka podstawowych terminów:

• Zapas rotujący — definicja wskazuje, że jest to część zapasów magazynowych, która jest regularnie zużywana i uzupełniana w ramach bieżącej działalności.

• Rotacja zapasów — przepływ towarów w ramach procesów biznesowych realizowanych przez konkretną firmę. Określa drogę, jaką pokonuje asortyment od trafienia do magazynu do momentu sprzedaży.

• Cykl zapasów — wskaźnik jest określany w dniach. Pokazuje, jak wiele dni firma potrzebuje, aby sprzedać posiadane towary.

Na tej podstawie można określić, że wskaźnik rotacji zapasów (inaczej wskaźnik obrotowości) to parametr umożliwiający określenie sprawności, z jaką w magazynie dochodzi do wymiany asortymentu. Dokładniej mówiąc, dowiadujesz się, ile razy w konkretnym okresie rozliczeniowym firma odtworzyła stan zapasów, czyli przekształciła zapasy w produkty lub je sprzedała.

Jak obliczyć wskaźnik rotacji zapasów?

Chcesz dowiedzieć się, jaki w Twoim zakładzie jest wskaźnik rotacji w dniach? Wzór przedstawiony poniżej w tym pomoże:

(średnia wartość zapasów/koszt własny sprzedaży) x 365 (jeśli wyliczenie ma dotyczyć roku) 

Natomiast ogólny wzór na to, jak obliczyć wskaźnik rotacji zapasów, to:

Koszt własny sprzedaży w roku / Średnia wartość zapasów w roku = Wskaźnik rotacji zapasów w razach (tj. w ciągu roku). 

Jaka jest optymalna wartość wskaźnika rotacji zapasów dla przedsiębiorstwa?

Dobrze jest, gdy przedsiębiorstwo utrzymuje wskaźnik rotacji zapasów w przedziale od 5 do 10. Ten wynik pokazuje, że firma skutecznie sprzedaje i uzupełnia asortyment co 1-2 miesiące. Natomiast przedstawione wartości są umowne. Nie ma optymalnego rozwiązania, które sprawdzi się świetnie w każdej branży. Do tematu należy podejść indywidualnie, zwracając uwagę na dodatkowe parametry.

Co oznacza szybkość obrotu zapasów?

Szybkość obrotu zapasów jest uzależniona od branży, w jakiej działasz. Dla branży owocowo-warzywnej cykl rotacji zapasów powinien być bardzo krótki. Im będzie dłuższy, tym produkty stracą świeżość i nie zainteresują nabywców. Wygenerują poważne straty dla przedsiębiorstwa, ponieważ trzeba będzie je sprzedać taniej lub wyrzucić do kosza.

Natomiast sklep internetowy, który sprzedaje obuwie, może pozwolić sobie na wolniejszą rotację. Jednak trzeba mieć na uwadze, że tutaj również obowiązuje sezonowość wynikająca z mody na konkretne kolory i fasony. Jeżeli nie uda się sprzedaż np. sandałów latem, zimą trzeba będzie obniżyć ich wartość, aby znaleźć nabywcę.

Dla przedsiębiorcy konkretną informacją jest zarówno wysoka, jak i niska rotacja w dniach:

• Wysoka rotacja zapasów pokazuje, że przedsiębiorstwo osiąga dobre wyniki sprzedaży. Trzeba jednak pamiętać, że sporym wyzwaniem jest obsługa dużej liczby zamówień i terminowe dostarczanie towarów do klienta końcowego. Logistyka musi tutaj działać na najwyższych obrotach, z minimalną ilością błędów. Trzeba również pomyśleć o zapasach bezpieczeństwa, aby towarów nie brakło na stanie. Zapewni to płynność pracy.
• Niska rotacja pokazuje, że magazyn jest przeładowany towarami, a bieżące zapotrzebowanie na nie jest znikome. Jeżeli dojdzie do takiej sytuacji, warto pomyśleć o zmianach w strategii towarowania. Zamawiając zbyt duże ilości w stosunku do realnego popytu, zamrażasz pieniądze, które nie wiadomo, czy będziesz w stanie odzyskać.

Optymalizacja pracy magazynu na podstawie wskaźnika rotacji zapasów

Jeżeli precyzyjnie oszacujesz wskaźnik rotacji zapasów w swoim magazynie, możesz zmienić podejście do zarządzania przedsiębiorstwem. Bardzo dobrym pomysłem jest utworzenie stref magazynowych z podziałem na towary o niskiej, średniej i wysokiej rotacji. Zyskasz łatwy dostęp do najczęściej kupowanego asortymentu. Dodatkowo przestrzeń magazynowa zostanie zoptymalizowana i dostosowana do Twoich potrzeb.